Παραθέτουμε παρακάτω ορισμένες διευκρινίσεις αναφορικά με την υποχρέωση ή μη υποχρέωση των υπεύθυνων επιχειρήσεων τροφίμων να καταρτίζουν το προσωπικό τους εφαρμόζοντας τα προγράμματα του ΕΦΕΤ στο πλαίσιο εφαρμογής της Υ.Α. 110581/2025 (ΦΕΚ 2161/τ. Β’ /06-05-2025) και της υπ’αριθ.7151/23-06-2026 (ΑΔΑ:6ΙΤΤΟΡ9Τ-ΑΚΡ) εγκυκλίου.»
- Οι επιχειρήσεις οι οποίες είναι χαμηλής εγγενούς επικινδυνότητας και κατατάσσονται στην κατηγορία επιχειρήσεων 1, υποχρεούνται να εφαρμόζουν τα προγράμματα του ΕΦΕΤ.
Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται επιχειρήσεις τροφίμων, οι οποίες δεν υποχρεούνται σε πλήρη ανάπτυξη συστήματος HACCP, διαθέτουν τρόφιμα απευθείας στον τελικό καταναλωτή ή εκτελούν µόνο απλές διεργασίες χαμηλού κινδύνου, σε επίπεδο προπαρασκευής και παρασκευής κατά την διάθεση των τροφίμων, ή απευθύνονται σε μικρό μέγεθος πληθυσμού.
Ενδεικτικά αναφέρονται παρακάτω τα είδη επιχειρήσεων που κατατάσσονται στην ανωτέρω κατηγορία 1 και υποχρεούνται να εφαρμόζουν τα εκπαιδευτικά προγράμματα του ΕΦΕΤ:
– Παντοπωλεία, Πρατήρια γάλακτος-ειδών ζαχαροπλαστικής και άρτου, Πώληση κατεψυγμένων ειδών, Καταστήματα Υγιεινών Τροφών, Καφεκοπτεία/Ξηροί καρποί, Πρατήρια ποτών, Οπωροπωλεία, Περίπτερα-Ψιλικά, Κυλικεία σχολείων, Αναψυκτήρια, Κινητές Καντίνες, Κέντρα ∆ιασκέδασης, Καφετέριες-καφενεία-µπαρ (ανεξαρτήτως αν ανήκουν σε μεγάλη εμπορική αλυσίδα ή όχι), Λοιπά κυλικεία, Επιχειρήσεις ανασυσκευασίας προϊόντων φυτικής προέλευσης (πχ όσπρια, άλευρα), Ψηφιακές πλατφόρμες διαμεσολάβησης για παραγγελίες φαγητού και προϊόντων τροφίμων λιανικής πώλησης στις οποίες απασχολούνται διανομείς με προσφορά υπηρεσιών κατ’ οίκον παράδοσης τροφίμων.
- Οι επιχειρήσεις, οι οποίες οι οποίες είναι μεσαίας εγγενούς επικινδυνότητας κατατάσσονται στην κατηγορία επιχειρήσεων 2, διακρίνονται στις ακόλουθες 2 υποκατηγορίες ανάλογα με το αν υποχρεούνται ή όχι να εφαρμόζουν τα προγράμματα του ΕΦΕΤ:
– 2 α) Σε επιχειρήσεις μεσαίας επικινδυνότητας που υποχρεούνται να εφαρμόσουν τα εκπαιδευτικά προγράμματα του ΕΦΕΤ.
Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται επιχειρήσεις τροφίμων μεσαίας επικινδυνότητας, οι οποίες δεν υποχρεούνται σε πλήρη ανάπτυξη συστήματος HACCP, διαθέτουν τρόφιμα απευθείας στον τελικό καταναλωτή ή εκτελούν µόνο απλές διεργασίες χαμηλού ή μεσαίου κινδύνου, σε επίπεδο προπαρασκευής και παρασκευής κατά την διάθεση των τροφίμων, ή απευθύνονται σε μικρό ή μεσαίο μέγεθος πληθυσμού.
Ενδεικτικά αναφέρονται παρακάτω τα είδη επιχειρήσεων μεσαίας επικινδυνότητας που κατατάσσονται στην ανωτέρω κατηγορία 2 και υποχρεούνται να εφαρμόζουν τα εκπαιδευτικά προγράμματα του ΕΦΕΤ:
-Ξενοδοχεία μικρά ή μεσαία, που προσφέρουν μόνο πρωινό γεύμα, οπότε διαθέτουν κυρίως τρόφιμα προς άμεση κατανάλωση, -Μικρά Σούπερ Μάρκετ που δεν ανήκουν σε μεγάλη εμπορική αλυσίδα σούπερ μάρκετ, ή δεν διαθέτουν μεγάλη γκάμα κωδικών ή δεν έχουν μεγάλη γεωγραφική εξάπλωση ή διαθέτουν τρόφιμα απευθείας στον τελικό καταναλωτή και εκτελούν µόνο απλές διεργασίες χαμηλού ή μεσαίου κινδύνου. – Κρεοπωλεία, – Ζαχαροπλαστεία που δεν ανήκουν σε μεγάλη εμπορική αλυσίδα ζαχαροπλαστείων, – Αρτοποιεία που δεν ανήκουν σε μεγάλη εμπορική αλυσίδα αρτοποιείων, – Ιχθυοπωλεία, – Λιανική πώληση αλλαντικών τυροκομικών προϊόντων, – Ψυκτικές αποθήκες και οι αποθήκες ξηρού φορτίου, – Λαϊκές αγορές, – Εστιατόρια/πιτσαρίες/ταβέρνες που δεν ανήκουν σε μεγάλη εμπορική αλυσίδα, – Γρήγορο φαγητό/Ψητοπωλεία που δεν ανήκουν σε μεγάλη εμπορική αλυσίδα, – Πτηνοπωλεία/ Αυγοπωλεία.
– 2 β) Σε επιχειρήσεις μεσαίας επικινδυνότητας που δεν υποχρεούνται να εφαρμόσουν τα εκπαιδευτικά προγράμματα του ΕΦΕΤ, αλλά δύνανται να αναπτύξουν κατάλληλα εσωτερικά προγράμματα εκπαίδευσης του προσωπικού τους.
Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται επιχειρήσεις που παρά το γεγονός ότι είναι μεσαίας επικινδυνότητας, ωστόσο μπορεί να εξυπηρετούν μεγάλο μέγεθος πληθυσμού (π.χ. μεγάλες εμπορικές αλυσίδες σούπερ μάρκετ) ή να παρουσιάζουν την πιθανότητα εμφάνισης χημικών ή μικροβιολογικών κινδύνων καθώς και κινδύνων εξαιτίας πολύπλοκων χειρισμών τροφίμων (π.χ. έτοιμα μαγειρεμένα φαγητά, κοπή τυριών- αλλαντικών, παρασκευή γρήγορων γευμάτων κρύας κουζίνας π.χ. σάντουϊτς) και συνεπώς χαρακτηρίζονται τελικά ως υψηλής επικινδυνότητας επιχειρήσεις. Αυτές οι επιχειρήσεις υποχρεούνται σε πλήρη ανάπτυξη HACCP και τοποθετούνται στην υψηλότερη κατηγορία κατάταξης, ήτοι κατατάσσονται τελικά στην κατηγορία επιχειρήσεων 3.
Ενδεικτικά αναφέρονται παρακάτω τα είδη επιχειρήσεων που εμπίπτουν τελικά στην κατηγορία επικινδυνότητας 3, οπότε δεν υποχρεούνται να εφαρμόζουν τα εκπαιδευτικά προγράμματα του ΕΦΕΤ, αλλά δύνανται να αναπτύξουν κατάλληλα εσωτερικά προγράμματα εκπαίδευσης του προσωπικού τους:
-Μεγάλα Ξενοδοχεία (π.χ. όμιλοι ξενοδοχείων, που προσφέρουν πρωινό γεύμα και ενδεχομένως μεσημεριανό ή/και δείπνο). -Μεγάλες εμπορικές αλυσίδες Σούπερ Μάρκετ και καταστήματα franchise μεγάλων εμπορικών αλυσίδων Σούπερ Μάρκετ, τα οποία συνήθως διαθέτουν μεγάλη γκάμα κωδικών, πραγματοποιούν πολλαπλούς χειρισμούς τροφίμων και έχουν μεγάλη γεωγραφική εξάπλωση ή απασχολούν μεγάλο αριθμό εργαζομένων. -Μεγάλες εμπορικές αλυσίδες Ζαχαροπλαστείων και τα καταστήματα franchise αυτών. -Μεγάλες εμπορικές αλυσίδες Αρτοποιείων και τα καταστήματα franchise αυτών. -Εστιατόρια πιτσαρίες/ταβέρνες που ανήκουν σε μεγάλες εμπορικές αλυσίδες ή λειτουργούν εντός κατασκήνωσης ή νοσοκομείου ή εκπαιδευτικού ιδρύματος κ.λ.π. αλλά και εστιατόρια/πιτσαρίες/ταβέρνες τα οποία αποδεδειγμένα απευθύνονται σε μεγάλο μέρος πληθυσμού (πχ πάνω από 250 κουβέρ καθημερινώς). -Γρήγορο φαγητό/Ψητοπωλεία που ανήκουν σε μεγάλες εμπορικές αλυσίδες. -Μεγάλες επιχειρήσεις Χονδρικού- Λιανικού εμπορίου με αποθήκευση και διανομή υπό συνθήκες ψύξης και κατάψυξης. -Μεγάλες επιχειρήσεις παραγωγής υλικών συσκευασίας σε άμεση επαφή με τρόφιμα. -Επιχειρήσεις παραγωγής τροφίμων χαμηλής/μεσαίας επικινδυνότητας οι οποίες παράγουν τρόφιμα σε «βιομηχανική κλίμακα» (πχ. αλάτι, ζάχαρη, αλκοολούχα ποτά κ.α).
- Οι επιχειρήσεις οι οποίες οι οποίες σύμφωνα με την υπ’ αριθ. 1408/274009/2020/ΦΕΚ 4463/τ.Β΄ Κ.Υ.Α, (Νο2 σχετικό) είναι υψηλής εγγενούς επικινδυνότητας και βάσει του με αριθμ. πρωτ. 2012/04.02.2014 εγγράφου του ΕΦΕΤ (σχετικό Νο3), κατατάσσονται στην κατηγορία επιχειρήσεων 3, δεν υποχρεούνται να εφαρμόζουν τα προγράμματα του ΕΦΕΤ, αλλά δύνανται να αναπτύξουν κατάλληλα εσωτερικά προγράμματα εκπαίδευσης του προσωπικού τους.
Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται επιχειρήσεις τροφίμων υψηλής επικινδυνότητας, οι οποίες υποχρεούνται σε πλήρη ανάπτυξη HACCP, διαθέτουν γραμμική παραγωγική διαδικασία, και συνήθως εξυπηρετούν μεγαλύτερο μέγεθος πληθυσμού από τις κατηγορίες επιχειρήσεων 1 και 2.
Ενδεικτικά αναφέρονται παρακάτω τα είδη επιχειρήσεων που κατατάσσονται στην ανωτέρω κατηγορία 3 και δεν υποχρεούνται να εφαρμόζουν τα εκπαιδευτικά προγράμματα του ΕΦΕΤ, αλλά δύνανται να αναπτύξουν κατάλληλα εσωτερικά προγράμματα εκπαίδευσης του προσωπικού τους:
– Παραγωγικές επιχειρήσεις τροφίμων ζωικής προέλευσης (προϊόντα κρέατος, γαλακτοκοµικά, προϊόντα αλιευµάτων), – Παραγωγικές επιχειρήσεις τροφίµων φυτικής προέλευσης (δηµητριακά, χυµοί κτλ), – Επιχειρήσεις παραγωγής σύνθετων τροφίµων (έτοιµα φαγητά/catering, προϊόντα ζύµης και σφολιατοειδών, σαλάτες με συστατικά ζωικής προέλευσης κλπ. ), – Επιχειρήσεις ανασυσκευασίας προϊόντων ζωικής προέλευσης, – Νοσοκοµεία/Κλινικές, – Ιδρύµατα (πχ Γηροκομεία, ορφανοτροφεία κ.α.), – Παιδικές Κατασκηνώσεις.
Σημειώνεται ότι, οι επιχειρήσεις που υποχρεούνται σε πλήρη ανάπτυξη συστήματος HACCP, οφείλουν να αποδεικνύουν την κατάρτιση του προσωπικού τους, μέσω της επίδειξης στα κλιμάκια ελέγχου του ΕΦΕΤ και των συναρμοδίων υπηρεσιών, των τεκμηριωμένων αρχείων εκπαίδευσης που προβλέπονται από το σύστημα HACCP της επιχείρησης (π.χ. υλικό εκπαίδευσης, παρουσιολόγιο τελικώς καταρτισθέντων, αξιολόγηση επάρκειας εκπαίδευσης αυτών, προβλεπόμενη συχνότητα εκπαίδευσης κ. ά.).
Επισυνάπτεται η σχετική Εγκύκλιος: