Ακολουθεί επιστολή του Επιμελητηρίου Χίου προς τα αρμόδια Υπουργεία, σχετικά με τη διαδικασία αξιολόγησης του προγράμματος “Ανακαίνιση Κατοικίας”:
Θέμα: Παρατηρήσεις σχετικά με τη διαδικασία αξιολόγησης του προγράμματος «Ανακαίνιση Κατοικίας»
Αξιότιμε κύριε Υπουργέ,
Το Επιμελητήριο Χίου χαιρετίζει την ανακοίνωση του προγράμματος «Ανακαίνιση Κατοικίας», το οποίο αποτελεί μία ιδιαίτερα σημαντική πρωτοβουλία για την αναβάθμιση του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος, την ενίσχυση της ενεργειακής απόδοσης των κατοικιών και τη στήριξη της οικοδομικής δραστηριότητας και των τοπικών επιχειρήσεων.
Ωστόσο, σύμφωνα με την ανακοίνωση του Υπουργείου, οι αιτήσεις θα αξιολογηθούν με βάση τη σειρά χρονικής υποβολής και όχι μέσω συγκριτικής αξιολόγησης.
Το Επιμελητήριο Χίου εκτιμά ότι η επιλογή αυτή δημιουργεί εύλογους προβληματισμούς ως προς τη διασφάλιση της ίσης μεταχείρισης των ενδιαφερομένων και της βέλτιστης αξιοποίησης των διαθέσιμων πόρων.
Ειδικότερα:
- Η εφαρμογή της συγκεκριμένης διαδικασίας σε προηγούμενα προγράμματα έχει δείξει ότι η επιτυχία μιας αίτησης εξαρτάται κυρίως από την ταχύτητα υποβολής και όχι από την ποιότητα, την πληρότητα ή τη σκοπιμότητα της επένδυσης. Η πίεση για άμεση καταχώριση αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα λαθών και, κατ’ επέκταση, τον κίνδυνο απόρριψης αιτήσεων που υπό άλλες συνθήκες θα πληρούσαν όλες τις προϋποθέσεις ένταξης.
- Είναι χαρακτηριστικό ότι σε αντίστοιχα προγράμματα του παρελθόντος οι διαθέσιμοι πόροι εξαντλήθηκαν μέσα σε ελάχιστα λεπτά, γεγονός που ουσιαστικά μετατρέπει τη διαδικασία σε έναν αγώνα ταχύτητας και όχι σε αξιολόγηση επενδυτικών προτάσεων.
- Επιπλέον, η διαφοροποίηση των ταχυτήτων πρόσβασης στο διαδίκτυο μεταξύ των περιοχών της χώρας δημιουργεί αντικειμενικές ανισότητες, επιβαρύνοντας ιδιαίτερα τις νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές, όπως η Χίος, όπου οι τεχνικές υποδομές δεν είναι πάντοτε ισότιμες με εκείνες των μεγάλων αστικών κέντρων.
- Παράλληλα, η διαδικασία αυτή ευνοεί όσους διαθέτουν ανώτερες τεχνικές δυνατότητες ή εξειδικευμένα μέσα υποβολής, γεγονός που δεν συνάδει με τις αρχές της ισονομίας, της διαφάνειας και του υγιούς ανταγωνισμού που πρέπει να διέπουν κάθε δημόσιο πρόγραμμα χρηματοδότησης.
- Τέλος, ακόμη και αν το πληροφοριακό σύστημα είναι απολύτως αξιόπιστο και ασφαλές, είναι εύλογο να δημιουργούνται αμφιβολίες στην κοινή γνώμη ως προς το κατά πόσο μια αποκλειστικά αυτοματοποιημένη διαδικασία μπορεί να αποκλείσει κάθε πιθανότητα χρήσης τεχνικών μέσων που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη σειρά υποβολής ή να δημιουργήσουν αθέμιτο πλεονέκτημα για ορισμένους υποψηφίους.
Για τους λόγους αυτούς, το Επιμελητήριο Χίου θεωρεί ότι η συγκριτική αξιολόγηση αποτελεί την πλέον ενδεδειγμένη και θεσμικά ορθή διαδικασία επιλογής των αιτήσεων, ακόμη και αν απαιτεί μεγαλύτερο χρόνο επεξεργασίας από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Η αντικειμενική αξιολόγηση με βάση προκαθορισμένα και διαφανή κριτήρια εξυπηρετεί καλύτερα τόσο τον σκοπό του προγράμματος όσο και τη βέλτιστη αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων.
Με γνώμονα την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών στους θεσμούς και τη διασφάλιση ίσων ευκαιριών για όλους τους ενδιαφερόμενους, παρακαλούμε να επανεξετάσετε τον τρόπο αξιολόγησης των αιτήσεων και να υιοθετήσετε τη διαδικασία της συγκριτικής αξιολόγησης.
Παραμένουμε στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε διευκρίνιση απαιτηθεί.
Με εκτίμηση
Ο Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Χίου
Παντελής Λεγάτος